روزنامک: نگاهی به رویدادهای 13 آبان 1343 (چهارم نوامبر1964 میلادی)، 1357 (1078 میلادی)، 1358 (1979) میلادی و 1388 (2009 میلادی) که مسیر تاریخ ایران را نشان می دهد

17 آبان 1388 - 8 نوامبر 2009

نگاهی به رویدادهای 13 آبان 1343 (چهارم نوامبر1964 میلادی)، 1357 (1078 میلادی)، 1358 (1979) میلادی و 1388 (2009 میلادی) که مسیر تاریخ ایران را نشان می دهد

ــ آیت الله روح الله خمینی 13 آبان 1343 (4 نوامبر 1964) در منزل خود در قم دستگير و از آنجا به فرودگاه مهر آباد انتقال و به تركيه تبعيد شد كه بعدا در عراق اقامت کرد. در همین روز مصطفي خميني (فرزند آيت الله) نيز زنداني شد. آیت االه خمینی چند روز پيش از تبعيد شدن، بار ديگر از تصميم دولت وقت به برخوردار کردن نظاميان امريكايي از پاره اي مصونيت هاي قضايي شديدا انتقاد کرده بود زیراکه حسنعلي منصور نخست وزير وقت در مجلس حاضر شده بود و از مصونيت قضايي نظاميان امريكايي در ايران دفاع كرده بود.
    ـــ مخالفت با دولت وقت (نظام پیشین ایران) که از زمستان 1356 (1977 میلادی) و پس از درج مطلبی برضد آیت الله خمینی در روزنامه اطلاعات و در صفحه نامه به سردبیر آغاز شده بود 13 آبان 1357 (چهارم نوامبر 1978) شدت بيشتري به خود گرفت و اعتصابات عمومی، دادن شعار شبانه و گفتن تکبیر در پشت بامها بر تظاهرات خیابانی و راهپیمایی ها افزوده شد. در این روز در تهران صداي شليك گلوله لحظه ای قطع نمي شد. تظاهرات ضد دولت پایتخت را فراگرفته بود. در جریان تظاهرات گسترده خیابانی این روز و تيراندازي ماموران، شماری از تظاهركنندگان کشته و بسیاری نیز مجروح شدند. شريف امامي از نخست وزيري کناره گیری کرد و شاه دو روز بعد (15 آبان ماه 1357= 6 نوامبر 1978) يك كابينه تماما نظامي به رياست ژنرال غلامرضا ازهاري برسر كار آورد كه این کابینه هم نتوانست بيش از دو ماه دوام آورد. سنديكاي نويسندگان و خبرنگاران در سیزدهم آبان 1357 تصميم گرفت كه روزنامه ها به مدت نامحدود انتشار خود را متوقف سازند. از این روز تا شانزدهم ديماه اين سال، ايران فاقد روزنامه بود. اين اعتصاب 62 روز طول كشيد.
    ــ 13 آبان 1358 (4 نوامبر 1979) صدها نفر كه خود را «دانشجويان پيرو خط امام» اعلام کرده بودند ساختمان سفارت آمريكا در تهران را متصرف شدند و كاركنان آمريكايي حاضر در ساختمان را به گروگان گرفتند و آنجا را "لانه جاسوسي" ناميدند. اين دانشجويان پس از تصرف سفارت، دستگيري کارکنان و نظاميان آمريکايي محافظ آن و جمع آوري اسناد بايگاني در سفارت خواهان استرداد شاه شدند كه در يک بيمارستان در آمريكا بستري شده بود. شاه كه به بيماري سرطان دچار بود اجازه ورود به آمريكا را از كارتر برایش گرفته بودند. این رویداد که پیامدهای آن پس از 30 سال هنوز ادامه دارد منجر به قطع روابط دو کشور و ... شد. یک روز پس از این گروگانگیری اعلام شد كه مهدي بازرگان پس از 268 روز حكومت، كناره گيري دولت خود (دولت موقت) را تسليم كرده است و دليل آن، رويدادهاي اخير (از جمله تصرف سفارت آمريكا) و نيز انتقاد افراد و گروهها به ويژه اعتراض اين گروهها به ملاقات او در خارج از كشور با برژينسكي مشاور امور امنيت ملي رئيس جمهوري آمريكا بوده است. تصرف سفارت آمريکا و گروگانگيري کارکنان آن که 444 روز طول کشيد از رويداد هاي بزرگ و بی سابقه ربع قرن آخر سده بيستم بشمار مي رود.
    ــ در سی سال گذشته هر سال در تهران در سالروز تصرف سفارت آمریکا و در حمایت از این عمل راهپیمایی و تظاهرات صورت گرفته که به تجمع راهپیمایان مقابل ساختمان سابق سفارت و ایراد نطق و دادن شعار بر آمریکا و اسرائیل ختم شده است ولی 13 آبان 1388 (4 نوامبر 2009) در این برنامه سالانه عنصر تازه ای به چشم خورد و آن اجتماع و تظاهرات ضد دولتی در گوشه دیگری از تهران (میدان 7 تیر و نه چندان دور از ساختمان سفارت) به موازات تظاهرات ضد آمریکا و اسرائیل بود که مقابل ساختمان سفارت ادامه داشت. مخالفان دولت توسط ماموران پراکنده و بیش از یکصد از آنان نیز دستگیر شدند. سابقه تظاهرات ضد دولتی به خرداد 1388 (ژوئن 2009) و پس از اعلام نتایخ انتخابات ریاست جمهوری ایران باز می گردد.

بازگشت به فهرست مطالب...