روزنامک: یک خاطره ژورنالیستی: مشاجره و نزاع دانشجویان در جریان مناظره درباره عقاید مارکس و سانسور خبر آن در کیهان و اطلاعات، ولی .... دانشجویان تهران 58 سال پیش شکست مارکسیسم را پیش بینی کرده بودند
11 فروردين 1395 - 30 مارس 2016

یک خاطره ژورنالیستی: مشاجره و نزاع دانشجویان در جریان مناظره درباره عقاید مارکس و سانسور خبر آن در کیهان و اطلاعات، ولی .... دانشجویان تهران 58 سال پیش شکست مارکسیسم را پیش بینی کرده بودند

دهه آخر اسفند 1336 بود و من از اعضای میز اخبار جنایی ـ قضایی تحریریه روزنامه اطلاعات، معروف به میز حوادث. یک روز در ساعات بعد از ظهر خبر رسید که در یک کلاس دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران که آن زمان هنوز در ساختمان نزدیک به سه راه ژاله فعالیت داشت، میان دو دسته دانشجو مشاجره و زد و خورد صورت گرفته و کلانتری 2 پلیس تهران (واقع در میدان بهارستان که هنوز هم همانجاست) دارد به قضیه رسیدگی می کند.
    به آنجا رفتم. افسر نگهبان، موضوع را تأیید کرد و گفت که نمی تواند جزئیات را بگوید، ولی مصاحبه با طرفین دعوا که در راهروها و محوطه کلانتری پلیس هستند ـ درصورت موافقت آنان آزاد است و چون جرمی بزرگ و غیر مکشوف نیست، ممنوعیّت ندارد و به تحقیقات صدمه نمی زند. این دو دسته از هم شکایت ندارند ولی چون مشاجره گروهی و در مکان عمومی بوده، قابل گذشت نیست و قاضی در این زمینه تصمیم خواهد گرفت، نه ما و آنان.
    دانشجویان به شرط نپرسیدن نام و ذکر آن در روزنامه، حاضر به صحبت شدند. یکی از آنان که بانویی جوان بود گفت: ما دانشجوی رشته فلسفه هستیم. به مناسب سالگرد درگذشت مارکس (14 مارس) قرار بود امروز در کلاس، دو دسته از دانشجویان ـ مخالف و موافق ـ درباره عقاید او و پیاده شدنشان مناظره کنند و امروز آخرین جلسه درس ما در سال 1336 بود. در جریان این مناظره بود که میان دو دسته مشاجره لفظی صورت گرفت، «استاد» مناظره را قطع و کلاس را تعطیل کرد و رفت. ولی کار مشاجره به راهرو و محوطه دانشکده کشانده شد و با آغاز زد و خورد که چندان شدید نبود پلیس وارد شد و ما را به اینجا آورد و در این پرونده، من به عنوان شاهد شرکت دارم.
    این بانو در پاسخ به این سئوال که سبب دعوا چه بود، گفت: یک دسته از مناظره کنندگان ـ به رغم ضد کمونیست بودن دولت و جوّ حاکم ـ اثبات می کردند که نظرات کارل مارکس داروی درد توده ها است که از نابرابری ها رنج می برند ولی لازم است که در این عقیده تعدیل شود و در جریان پیاده شدن فرضیه، انگیزه انسانی از میان نرود تا پیشرفت وجود داشته باشد و زندگی انسان، روزمرگی نباشد. دسته دیگر می گفتند که عقاید مارکس، راه و روش انتخاب مدیریت جامعه را روشن نساخته و دمکراسی را عملا رد می کند و لذا، دیکتاتور می سازد و فساد اداری و مسائل دیگر. این عده موافق تعدیل و سوسیال دمکراسی بودند.
    تا اینجا، مشاجره وجود نداشت. شماری از دانشجویان برای اظهار نظر نسبت به اظهارات آن دو دسته نوبت گرفته بودند و اظهارات آنان (شنوندگان مناظره) باعث مشاجره شد. یکی از اینان گفت که لنین می دانست که جامعه روسیه آماده پذیرش سوسیالیسم ِ مطلق نیست و نخواهد بود، ولی چون آلت دست دولت وقت آلمان شده بود که می خواست روسیه را از جنگ جهانی اول خارج سازد، از تبعید به روسیه بازگشت و انقلاب کرد. او باید پیرو مِنشکویک ها (سوسیال دمکرات ها) می شد نه مارکسیسم. روس ها تزار لازم داشتند و سوسیالیسم ملایم باید در چارچوب تزاریسم پیاده می شد و ناسیونالیسم را که عامل بزرگی کشور و همکاری و برادری اتباع است از میان نمی بُرد. این دانشجو پیدایش استالین و دیکتاتوری را نتیجه آماده نبودن جامعه روسیه برای پذیرش مارکسیسم بیان و پیش بینی کرد که کمونیسم اگر به سوسیال دمکراسی تبدیل نشود به تدریج و یا دفعتا از میان خواهد رفت. دانشجویان چپگرا، اظهارات این دانشجو را حمل بر اهانت به لنین کردند که او را آلت دست آلمان خوانده بودند و مشاجره آغاز شد، پایان جلسه اعلام و مشاجره به راهروها کشانده شد و ....
    من [ن. کیهانی زاده] خبری در این زمینه و با احتیاط تمام تنظیم کردم. نخست، مرعشی رئیس وقت روابط عمومی دانشگاه تهران مانع از انتشار آن شد و گفت که بدآموزی دارد و سپس اطلاعات شهربانی (پلیس) و آنگاه سخنگوی نخست وزیری.
    از نظر من ـ یک خبرنگار 21 ساله و دو ساله کار، انتشار خبر عیبی نداشت و کمک می کرد که در قالب خبر، همگان از نقائص و ضعف های سوسیالیسم مطلق (اصطلاحا؛ علمی) بویژه کم توجهی آن به احساس و عواطف و میهن دوستی آگاه شوند. لذا، همان شب، خبر را با سه انشاء متفاوت نوشتم و به سه روزنامه صبح که بمانند بیشتر روزنامه های کنونی تهران تیراژی کم داشتند دادم که دو تای آنها آن را چاپ کردند و راضی شدم که زحمت من هدر نرفت. این را هم ناگفته نگذارم که احمد سروش داستان نگار بنام و دبیر وقت میز حوادث روزنامه اطلاعات موافق انتشار خبر بود ولی زور دولت بر او چربید و در اطلاعات و کیهان به چاپ نرسید.
بازگشت به فهرست مطالب...   




 

 

   
 

Vestidos de Casamento
 





 
 
© Copyright 2004   Rooznamak.com   All Rights Reserved