روزنامک: 2012 شوهر، زندانی مَهر سنگین زنانشان در ایران امروز ـ مسئله ای به نام مَهریه و بحث بر سر واژه «هَمسَر»
19 مرداد 1395 - 9 اوت 2016

2012 شوهر، زندانی مَهر سنگین زنانشان در ایران امروز ـ مسئله ای به نام مَهریه و بحث بر سر واژه «هَمسَر»

تیرماه 1395 آمار شوهران زندانی در جمهوری اسلامی ایران که قادر به پرداخت مَهر زنانشان نبوده اند انتشار یافت. این آمار تیتر اول بسیاری از روزنامه های تهران شده بود. برخی از این روزنامه ها ازجمله شهروند وابسته به هلال احمر قضیه را دنبال کرده و در یک شماره دیگر خود علل را شرح داده بود.
    «بازداشت» به خاطر نداشتن پول برای پرداخت مَهریه زن، مشکل امروز نیست، دهها سال است که ادامه دارد، منتها، پس از انقلاب و بویژه در سال های اخیر، در ایران مَهر بانوان دهها و صدها سکه طلا شده است و هرسکه بیش از یک میلیون تومان و مَهریه های قرارداده شده پیش از انقلاب هم بر پایه تورّم پول محاسبه می شود، مثلا 20 هزار تومان سابق ـ 15 میلیون تومان امروز.
     در دوران حادثه نویسی، خاطرات متعدد از مسائل ناشی از مَهریه دارم. در آن زمان، بالاترین مَهر در ایران 10 تا 50 هزار تومان بود. مَهر از بدهی های اصطلاحا «حال» است و هر وقت که زن اراده کند می تواند آن را مطالبه کند و در صورت تعلّل شوهر به اجرا بگذارد و شوهر در صورت ناتوان بودن (عجز) از پرداخت آن، بازداشت شود و آنقدر در بازداشت بماند تا زن با وصول آن به اقساط موافقت کند و یا تعقیب قضیه را متوقف و یا اینکه از آن صرف نظر کند. یک بانویِ عقدشده حتی می تواند پیش از دریافت مَهرِ خود به خانه شوهر نرود.
    مَهریه داشتن زنان از احکام اسلامی است و دولت های ممالک اسلامی تنها می توانند سقفی برایش تعیین کنند که از آن مبلغ بیشتر نشود و اگر شود، عندالمطالبه نباشد و عندالاستطاعه باشد. (استطاعت = توان پرداخت داشتن). گویا در جمهوری اسلامی ایران، این سقفِ عندالمطالبه (پرداخت فوری در صورت تقاضا)، صد و خُرده ای سکه طلا ـ حدود 115 میلیون تومان شده است.
    در نیمه دوم دهه 1330 که احمد سروش (داستان نگار بنام) دبیر میز حوادث روزنامه اطلاعات بود، با توجه به حوادث متعدد ناشی از مشکلات دریافت ـ پرداخت مَهریه ازجمله قتل و جرح و خودکشی، یک میز گرد با شرکت چند قاضی و چند جامعه شناس و ... برای نشان دادن راه حل تشکیل داد که اکثر مدعوین گفتند که نمی شود مَهر را حذف کرد زیرا که از احکام اسلام است ولی با توجه به اینکه فرهنگستان زمان رضاشاه پهلوی در جریان فارسی سازی کلمات عربی، واژگان زوجه و عَیال را به واژه «هَمسَر» تبدیل کرده است و مَهر ناقض این واژه است یعنی که «زن + مَهر (پول) = شوهر»، می توان از مجلسین خواست که آن را به کمترین مبلغ پایین آورند و سقف قراردهند. «هَمسَر» واژه ای به معنای «برابر و معادل» است. در قدیم که در معاملات خودمانی پول بکار نمی رفت و معاملات، جنس به جنس بود مثلا می گفتند یک مَن گندم هَمسَر دو مَن سیب زمینی و یا یک مَن جو نیمسَر گندم (نیمی از یک من) و یا عدس و گندم؛ دو سر یکسر. به علاوه شرایط ایران امروز با گذشتهِ دور تفاوت دارد و امروزه بسیاری از زنان ایران دارای شغل و درآمد هستند و صاحبِ مقام. احتمالا فشار خانواده رضاشاه در قبولانیدن واژه «هَمسَر» که برای خواندن زوجه (در زبان انگلیسی؛ وایف) در هیچ زبانی مشابه آن نیست بی تاثیر نبوده است.
    همین حرف ها (اشاره به خانواده پهلوی در میز گرد روزنامه اطلاعات) به گوش منابع اطلاعاتی رسید و دولت مانع انتشار مذاکرات آن میز گرد شد و تاکید شد که ماحصل مذاکرات به سنای وقت ارسال شود تا اقدام کند. گمان بر این است که به همین سبب بود که احمد سروش به رغم علاقه ای که به تورج فرازمند سردبیر وقت روزنامه اطلاعات داشت از این روزنامه رفت. ولی، بکار خود در رادیو، مجلات و کتاب نویسی ادامه داد.
    
بازگشت به فهرست مطالب...   




 

 

   
 

Vestidos de Casamento
 





 
 
© Copyright 2004   Rooznamak.com   All Rights Reserved