روزنامک: رویدادهای 6 روز پیش از اعتصاب 61 روزه ژورنالیست های ایران در سال انقلاب (سال 1357) به روایت صفحات اول روزنامه اطلاعات وقت
10 آبان 1395 - 31 اكتبر 2016

رویدادهای 6 روز پیش از اعتصاب 61 روزه ژورنالیست های ایران در سال انقلاب (سال 1357) به روایت صفحات اول روزنامه اطلاعات وقت

نهم آبان 1357 رضا پهلوی ولیعهد وقت که در آمریکا آموزش خلبانی نظامی می دید، در زادروز خود (و طبق گزارش ها، به اشاره پدرش و با پیام شفاهی او) در کاخ سفید با جیمی کارتر رئیس جمهوری آمریکا ملاقات کرد. در همان روز، کارکنان صنایع نفت ایران اعتصاب تمام عیار خودرا آغاز کرده بودند که به قطع صدور نفت ازجمله هر روز 900 هزار بشکه به آمریکا انجامیده بود. در پی این دیدار، سخنگوی کاخ سفید گفته بود: اعتصاب نفتی های ایران، برای ما فعلا جای نگرانی ندارد زیراکه ذخایر استراتژیک ما از نفت خام کافی است. به علاوه، در سایر کشورها ـ ازجمله در همین قاره خودمان ـ ونزوئلا نفت به حد کافی استخراج و صادر می شود. بنابراین، ما به این زودی با کمبود نفت رو به رو نخواهیم شد و اگر بهای نفت بالا برود، خودمان در داخله، استخراج نفت را از سر خواهیم گرفت. در مورد ناآرامی ها ایران، جناح ها باید با هم به توافق برسند. به نظر می آید که هر جناح در ایران سهم بیشتری می خواهد و اگر به سازش نرسند، مسائل حل شدنی نخواهد بود و ....
    در اثنای دیدار رضا پهلوی با جیمی کارتر، گروهی از ایرانیان مقیم آمریکا در برابر کاخ سفید واشنگتن دست به تظاهرات زده بودند که منجر به دستگیری کوتاه مدت دو تَن از آنان شده بود.
    به علت 8 ساعت و 30 دقیقه اختلاف ساعت تهران و واشنگتن، خبر این دیدار به شماره نهم آبان ماه روزنامه اطلاعات نرسید و روز بعد (دهم آبان) چپگرایان که تحریریه وقت روزنامه را عملا در کنترل داشتند مانع چاپ عکس دیدار رضا پهلوی با کارتر در صفحه اول شدند و متن خبر ـ بدون عکس در صفحه دوم (در میان اخبار خارجی) درج شد.
    در همین روز ـ نهم آبان 1357 (در آن سال مصادف با سه شنبه 31 اکتبر 1978) دولت آمریکا اعلام کرد که برای خارج ساختن 41 هزار آمریکایی ـ عمدتا مستشار نظامی و کنتراتور = پیمانکار ـ از ایران، برنامه و تصمیم ندارد و انتظار دولت آمریکا، تحقّق آزادی ها و دمکراسی در ایران است ـ دمکراسی مطابق اصول آن!. این سخنگو با تأکید گفته بود که در این وضعیت (ناآرامی ها) دولت آمریکا حمایتی بمانند آگوست 1953 (اَمُرداد 1332 که منجر به براندازی دولت ملّی مصدق شد) ازموضع شاه نخواهد کرد.
     انتشار این اعلامیه و اظهارات سخنگوی پنتاگون و درج آنها در روزنامه های تهران، بر دامنه اعتصابات و تظاهرات افزود و زندانیانِ سیاسی ِ آزاد شده (در روزهای پیش از آن و بر پایه سیاست نرمش نماي دولت جعفر شریف امامی) در اجتماع دهها هزار نفری محوطه دانشگاه تهران حضوریافتند و نطق های ضددولتی ایراد کردند که عکس و خبر آن در شماره پنجشنبه (11 آبان 1357) روزنامه ها انتشار یافت و کارکنان اتوبوسرانی شهر تهران هم به اعتصابیون پیوستند و اعضای تحریریه روزنامه آیندگان از سندیکای روزنامه نگاران خواستند که در اعلام اعتصاب عمومی شتاب کند. طبق تفسیرهای بعدی و باور مورّخان، فشار ایرانیان مقیم آمریکا و ملاقات های پی در پی آنان با مقامات کاخ سفید و نامه های آنان به کارتر باعث صدور آن اعلامیه ها و سلب حمایت از دولت شاه شده بود.
    در زمینه سیاست دولت کارتر نسبت به وضعیت ایران، هنری کیسینجر به آن دولت و در مقابل، سفیر وقت آمریکا در تهران به دولت شاه هشدار دادند که با جر و بحث هایی که در تحریریه روزنامه اطلاعات صورت گرفت، سرانجام، هر دو هشدار متضاد، در صفحه دوم شماره 13 آبان 1357 این روزنامه به چاپ رسید از این قرار:
    

    .........
    صفحه اول شماره دهم آبان 1357 (چهارشنبه یکم نوامبر 1978):
    

    .........
    صفحه اول شماره یازدهم آبان 1357 (پنجشنبه یکم نوامبر 1978):
    

    داریوش فروهر ـ ناسیونالیست بنام، که تیتر اظهارات او به عنوان سخنگوی جبهه ملّی ایران در صفحه اول شماره یازدهم آبان روزنامه اطلاعات آمده بود گفته بود که اگر حکومت (دولت شاه) راست می گوید که حمایت اکثریت ساکت جامعه را دارد رفراندم برگزار کند تا واقعیت را بیابد و بر پایه نتایج رفراندم، زمام امور را به نمایندگان اکثریت بدهد. شاه که خود را دوست و متحد آمریکا معرفی می کند چرا دو اصل از اصلاحیه قانون اساسی آمریکا ـ اصل آزادی انتشار نشریه و اصل آزادی تاسیس حزب با هر عقیده و مَرام و آزادی تشکیل اجتماعات را بر قانون اساسی ایران نیافزوده و قول چنین کاری را هم نداده است.
     فروهر افزوده بود که اصولا و طبق نظرات اصحاب فلسفه دمکراسی لازم است که رژیم ها ـ صرف نظر از کدام کشور ـ هر چند وقت یکبار رفراندم برگزار و نظر ملّت را در باره مقبولیّت خود استعلام کنند.
    در همین روز دکتر علی امینی ـ سیاستمدار میانه رو و نخست وزیر پیشین گفته بود که اگر بنیادهای کشور را برهم ریزیم (انقلاب کامل) نه تنها خیلی از مسائل ایران حل نخواهد شد بلکه مسائل دیگری هم به وجود خواهد آمد. آیت الله شریعتمداری نیز اعلام کرده بود که دولت باید در دست نمایندگان منتخب مردم باشد، دولت تهران به حرف هایش عمل نمی کند و .... همزمان دکتر منوچهر گنجی گفت که از سمت وزیر آموزش و پرورش (که در سه کابینه ـ از هویدا تا شریف امامی ـ آن را به دست داشت) کناره گیری خواهد کرد و افزود که نمی خواهد در کابینه ای که یک رئیس ضعیف دارد [نخست وزیر ـ شریف امامی] عضویت داشته و شاهد سقوط وطن باشد که خبر کناره گیری او در روزهای بعدا رسما اعلام و درج شد. دستگاه قضایی هم پرویز ثابتی ـ مقام ساواک را ممنوع الخروج از کشور کرد زیرا که روز پیش از آن، تنی چند از مردم علیه او به دادستان تهران اعلام جرم کرده بودند. این خبر هم در شماره های بعد روزنامه ها به چاپ رسید
    ....................
    
    12 آبان 1357 = سوم نوامبر 1978 جمعه بود و در تهران روزنامه منتشر نشده بود
    .............
    
    13 آبان 1357 = شنبه چهارم نوامبر 1978
    

    در این روز حجت الاسلام دکتر مفتح که راهپیمایی های دهها هزار نفری از مسجد قبا (قلهک) را راه اندازی می کرد از زندان آزاد شد. در این روز اخطار آیت الله خمینی به دکتر سنجابی و دکتر علی امینی که با شاه و مقامات دولت او مذاکره نکنند و نیز بخشی از جریانات پشت پرده انتشار یافت.
     در این میان، تایمز لندن در مقاله ای خبر از رو به سقوط بودن نظام حکومتی وقت ایران داده بود و افزوده بود که آیت الله خمینی در جامعه ایران بیش از هرکس دیگر محبوبیت دارد و پیش بینی کرده بود که پس از سقوط دولت شاه، روحانیون شیعه زمام امور ایران را به دست خواهند گرفت نه جبهه ملی. به رغم تذکّر مقامات دولتی مربوط وقت به سردبیران رسانه ها که «تایمز» ناشر افکار دولت لندن بوده و دولت لندن از دیرزمان نسبت به روحانیون شیعه ایران نظر مثبت داشته، مطبوعات تهران خلاصه مقاله تایمز را در شماره های 13 آبان خود چاپ کردند.
    در این روز مهندس مهدی بازرگان که به فرانسه رفته بود به تهران بازگشت و دکتر سنجابی که در پاریس بود بازگشت خودرا به تهران به تعویق انداخت و روزنامه ها تیتر زده بودند که جبهه ملی خواستار تشکیل دولت شده است.
    ...........
    
    14 آبان 1357 = شنبه چهارم نوامبر 1978
    

    اعتصاب مطبوعات از روز بعد و پس از چاپ شماره 14 آبان (که توزیع کامل هم نشدند) آغاز شد زیراکه تشکیل کابینه با نخست وزیر و وزیران نظامی (نه، دولت نظامی و بودن قدرت در دست ارتش، چیزی شبیه حکومت نظامی) به جای کابینه شریف امامی قطعی شده بود و با پیوستن بسیاری از ژورنالیست های رادیوتلویزیون و خبرگزاری ملّی (خبرگزاری پارس) به این اعتصاب، دولت نظامی ِ پس از شریف امامی نتوانست صدای خودرا به گوش مردم برساند. مورّخان تشدید انقلاب و ورود به فاز نهایی را از همین زمان (نیمه آبان 1357) نوشته اند.
     در این روز آیت الله مکارم شیرازی (در آن زمان؛ حجت الاسلام) در یک مصاحبه اختصاصی با روزنامه اطلاعات اخطار کرده بود که دولت نظامی با جهاد رو به رو خواهد شد و گفته بود که هیچ رهبر مذهبی نمی خواهد که رهبری سیاسی مملکت را نیز برعهده گیرد. در مطلب بالاتر، کُپی متن مصاحبه مکارم شیرازی از صفحه سوم شماره 13 آبان 1357 روزنامه اطلاعات، به صورت جداگانه درج شده است.
بازگشت به فهرست مطالب...   




 

 

   
 

Vestidos de Casamento
 





 
 
© Copyright 2004   Rooznamak.com   All Rights Reserved