روزنامک: مديريت خوب از ديدگاه خواجه نظام الملك طوسي ـ چند مورد از اندرزهاي او به سران کشورها و مدیران امور عمومی
9 مرداد 1396 - 31 ژوئيه 2017

مديريت خوب از ديدگاه خواجه نظام الملك طوسي ـ چند مورد از اندرزهاي او به سران کشورها و مدیران امور عمومی

ترجمه كتاب سياستنامه (سيّرالملوك) تأليف خواجه نظام الملك (ابوعلي حسن طوسي متولد 1018 در شهر توسِ خراسان) در جولای 1891 ميلادي به زبان فرانسه در پاريس انتشار يافت.
     خواجه كه سي سال وزير بود و تمامي عُمر خود پس از تحصيلات مرسوم آن زمان را در امور اداري دولت گذرانده بود اين كتاب را ظاهرا در آخرین سال عُمر خود تكميل كرده بود. خواجه بنيادگذار دانشكده هاي موسوم به «نظاميه» دوم نوامبر سال 1092 ميلادي در سر راه خود به بغداد، در نزديكي كرمانشاه به دست يكي از فدائيان (پيروان حسن صباح) به قتل رسيد.
     خواجه طوسي كه در نيشابور مدفون است سياستنامه را عمدتا خطاب به سران كشورها و نیز کسانی که خودرا برای رئیس کشور و دولت شدن آماده می کنند نوشته و در آن به آنان اندرزهای متعدد داده است.
    سبك نگارش وي تفاوتي با سبكهاي پيشرفته امروز ندارد. به اين ترتيب كه اصل اندرز را در پاراگراف اول قرار داده و در اثبات آن متوسل به روايات و حكايات و امثله شده است كه با اين كه حكايات به نظر؛ تاريخي مي رسند، ولي مفسّران اين كتاب ، آنها را در حد داستان مي دانند.
     خواجه هريك از فصول كتاب خود را به يك اندرز اداري (سياسي) اختصاص داده از جمله لزوم دادن وقت ملاقات از جانب يك مدير ارشد (حکمران، رئیس دولت و رئیس کشور) به متقاضيان - بدون تبعيض، و شنيدن درد دل آنان «بدون واسطه»، و در ملاقات های عمومي (به اصطلاح آن زمان: بار عام) به يك چشم نگاه كردن حاضران. خواندن عرایض و پیشنهادها و اعتناء و توجه کردن به آنها و آگاه از ناله ها و مشکلات عوام النّاس بودن.
     در فصلي ديگر، خواجه به سران و مديران تراز اول- و عمدتا رئيس كشور- اخطارگونه گوشزد كرده است كه در انتخاب معاشران و نزديكان خود (به اصطلاح آن زمان؛ نديمان) نهايت دقت را به عمل آورند كه از اين موقع (منزلت) خود سوء استفاده نكنند و درهرحال، نديمان رئيس كشور نبايد از مقامات دولتي باشند كه گستاخ خواهند شد و اجحاف خواهند كرد.
     فصول ديگر درباره عجله نكردن در تصميم گيري هاي مهم، رعايت نظم و نسَق، نگماردن يك فرد ـ در یک زمان براي انجام دو كار، لزوم تشويق و تنبيه كاركنان، داشتن دستگاه جمع آوري خبر از مشكلات و نظرات مردم كه خواجه از آنها به عنوان «جاسوسان» نام برده كه مي توانند به لباس درويش، سيّاح و بازرگان درآیند و به جمع آوري اطلاعات دست بزنند به منظور حل مسائل، پيش از آن كه مسائل بزرگ و لاینحل شوند.
     خواجه شديداً ضد بيگاري و كارمُفت كشيدن از مردم است و تأكيد بر منصف و عادل بودن مدير ارشد و رئيس كشور دارد و توصيه به مشورت با اهل اطلاع و خبرگان در زمينه حل مسائل مي كند.
     خواجه در موارد متعدد توصيه به استفاده بهينه از مهارت «تجربه آموختگان» و از دست ندادن آنان دارد كه ثروت ملي بزرگي هستند. خواجه توصيه هاي متعدد در انتخاب و چگونگي قضات و سپاهيان كرده است از جمله تهيه بهترين و تازه ترين اسلحه براي ارتش و توجه خاص به صنايع نظامي و ....
بازگشت به فهرست مطالب...   




 

 

   
 

Vestidos de Casamento
 





 
 
© Copyright 2004   Rooznamak.com   All Rights Reserved