روزنامک: نخستین کودتا به مفهوم امروز در تاریخ بشر ـ نظرات و باورها نسبت به کودتا و گاهی اجتناب ناپذیر بودن آن
3 شهريور 1399 - 24 اوت 2020

نخستین کودتا به مفهوم امروز در تاریخ بشر ـ نظرات و باورها نسبت به کودتا و گاهی اجتناب ناپذیر بودن آن

نخستین کودتا (برکنارکردن دولت با توسل به زور) ـ کودتایی مشابه کودتاهای معاصر، نهم ژوئن سال 411 پیش از میلاد در کشور ـ شهر آتن روی داد. این کودتا دولت آتن را برکنار و چند اِلیت و به اصطلاح وقت؛ اولیگارش را حکومت داد. کشور ـ شهر آتن در آن زمان حدود 400 اولیگارش Oligarch (توانگر و اَرباب ملک) داشت. درآن زمان، افسران ارتش و اصحاب رزم از همین گروه و افراد خانواده آنان بودند. بنابراین، تعریف آن با تعاریف امروز (اولیگارش = ثروتمندِ بانفوذ و ...) فرق داشت.
     کودتای آتن در جریان جنگ های پلوپونِز روی داد ـ (جنگ های اسپارت و متحدین آن با آتن و ائتلاف آن از سال 431 تا 404 پیش از میلاد). در جریان این جنگ ها، ایران ـ تنها اَبَرقدرتِ دنیای باستان ـ از اسپارت و ائتلاف آن حمایت می کرد، ازجمله رساندن اسلحه، خواروبار و دادن پول و به همین سبب، آتنی ها و نویسندگان آن به زبان وقت خود، دولت ایران را امپریالیست می خواندند. [واژه امپریالیسم به مفهوم سیاست اِعمال قدرت و نفوذ ـ نفوذ سیاسی، نظامی، فرهنگی و اقتصادی و دیکته کردن به ملل ضعیف از زمان ناپلئون بناپارت به میان آمده و قبلا ـ در طول تاریخ تا قرن نوزدهم، واژه های دیگری در هر زبان برای بیان آن بکار می رفت.].
     تا زمان کودتای آتن، این «کشور ـ شهر» به صورت دمکراسی اداره می شد و مقامات آن انتخابی بودند و ضوابط در یک بامداد در یک محوطه روباز (محل ورزش و یا نمایش) در اجتماع شهروندان مطرح و به رای گذارده می شد و در صورت تصویب، قانون می شد و همچنین انتصابات دولتی. در آن زمان از دمکراسی آتن، یک قرن گذشته بود.
     استدلال کودتاگران در آن روز این بود که دولت انتخابی وقت شایستگی نداشت، مردم در انتخاب آنان دقت نکرده بودند و وضعیت جنگ را در نظر نگرفته بودند و شکست های نظامی و اقتصادی جاری (وقت)، نتیجهِ همین ناشایستگی مقامات بوده و در این شرایط راهی جز برکنار کردن دولت با توسل به نیروی نظامی وجود نداشته است و دولت تازه (دولت اِلیت ها = اولیگارش ها) بهتر خواهد توانست جنگ را با برقراری روابط خارجی متناسب و اقتصادِ بی مسئله هدایت کند.
     در آن زمان، آتن نه تنها در جنگ های پلوپونز، بلکه در لشکرکشی به جزیره سیسیل (جنوب ایتالیا) دست بگریبان ناکامی بود و مردم ناراضی از وضعیت.
     توسیدیدِس (مورّخ) و ارسطو (فیلسوف و معلّم)، کودتای آتن را «انقلاب» خوانده اند و از آن پس، به اقتباس از آنان، بسیاری از کودتاها نیز انقلاب ـ بپاخیزی نظامیان ـ خوانده شده اند و اقدامی ضروری و لازم برای نجات ملّت و کشور.
     در بیشتر کتاب های مربوط به تاریخ یونان باستان از اعضای منتخب دولت وقتِ «کشور ـ شهر آتن» ـ پیش از کودتا به عنوان کامانرها Commoners (توده ها ـ از توده ها ـ عامیون) نام برده شده که از تجربه و معلومات عمومی و میهندوستی اِلیت ها برخوردار نبودند.
     نتیجهِ کودتای سال 411 پیش از میلاد، از قرن هفدهم عنوان تازه ای یافت: Plutocracy (حکومت ثروتمندان، ارباب ملک و کسانی که ثروت به آنان قدرت داده بود) که از قرن بیستم که اصحاب نظر معتقد شدند که بعضی اوقات، شرایط کشور به حدّی وخیم می شود که برای نجات ملّت راهی جز کودتا باقی نمانده، تعاریف تازه ای جای آن را گرفته است. برخی از اصحاب نظر معتقدند که کودتای نظامی، زیانی کمتر از انقلاب دارد که انقلاب تلفات دارد و همه چیز را زیر و رو می کند. کودتا تنها مقامات ارشد را تغییر می دهد.
بازگشت به فهرست مطالب...   




 

 

   
 

Vestidos de Casamento
 





 
 
© Copyright 2004   Rooznamak.com   All Rights Reserved